Ergenlik döneminde ses gözle görülür biçimde değişir. Erkeklerde bu değişim daha keskindir; aralık aşağı iner, kontrol geçici olarak kaybolur. Kızlarda değişim daha yumuşak ama gerçektir; tını genişler, ton kararsızlaşır. Bu dönemde iki uç da yanlıştır.
Birinci yanlış zorlamaktır. Eski aralıkta ısrar etmek, çatlamalar ve yorgunluk üretir. Repertuvar o günkü rahat sınırlara taşınır.
İkinci yanlış tümüyle bırakmaktır. Aylarca hiç söylememek kas hafızasını ve müzikal alışkanlığı kaybettirir.
Doğru yol seyreltmektir. Süre kısaltılır, aralık daraltılır, dinamik düşürülür; çalışma sürer.
Dördüncü ilke ölçmedir. Rahat sınırlar her birkaç haftada yeniden ölçülür; dönem sabit değildir.
Beşinci ilke sabırdır. Değişim bir ile iki yıl sürebilir; bu süre boyunca teori, işitme ve ritim çalışmaları kesintisiz sürer.
Altıncı ilke gözlemdir; ağrı ya da kalıcı kısıklık varsa hekime başvurulur. Derslerimizde ses değişimi dönemindeki kursiyerler için program, o dönemin sınırlarına göre kurulur.