Şan eğitiminde en sık kullanılan ve en sık yanlış anlaşılan ifade "diyaframdan söylemek"tir. Kavramın doğru karşılığını bilmek, çalışmanın yönünü belirler.
Diyafram, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu ayıran kubbe biçimli bir kastır. Nefes alırken kasılır ve aşağı iner; bu iniş göğüs boşluğunu genişletir ve akciğerlere hava dolar. Nefes verirken ise gevşer ve yukarı doğru yükselir.
Buradaki kritik ayrıntı şudur: diyafram yalnızca nefes alma sırasında aktif olarak çalışır. Nefes verirken kasılmaz. Bu nedenle "diyaframla itmek" ya da "diyaframla ses üretmek" fiziksel olarak mümkün değildir.
O halde ifade neyi tarif eder? Diyaframın yükselişini geciktirmeyi. İtalyan geleneğinde appoggio olarak adlandırılan yaklaşım tam olarak budur: nefes verme kaslarını zorlamak yerine, nefes alma kaslarının etkinliğini sürdürerek diyaframın yükselişini yavaşlatmak ve havanın çıkışını dengeli bir hızda tutmak. Bu dengeye geleneksel literatürde "vokal denge" adı verilir.
Pratik karşılığı şudur: nefes alındıktan sonra kaburgaların hemen içeri çökmemesi, alt kaburga çevresindeki genişliğin cümle boyunca korunmasıdır.
Kursiyerin yapabileceği basit bir sınama vardır: eller alt kaburgalara konur, nefes alınır ve uzun bir ünlü söylenirken kaburgaların ne kadar çabuk çöktüğü izlenir. Ani çöküş, desteğin kurulmadığını gösterir.
Derslerimizde nefes çalışması ilk derslerden itibaren yürütülür ve karın kaslarını sıkmak yerine kaburga genişliğini koruma ilkesi üzerinden ilerlenir.